Hoogbegaafd? Je hoeft je niet aan te passen. Want 1: iedereen is goed zoals hij is, 2: anderen kunnen inzicht krijgen hoe jij denkt

Hoogbegaafd? Niemand hoeft zich aan te passen. Want 1: iedereen is goed zoals hij is, 2: anderen kunnen inzicht krijgen in hoe jij denkt

Veel hoogbegaafden hebben een enorm aanpassingsvermogen. Toch voelen zij zich er niet goed bij en anderen merken dat er iets niet klopt. Anderen zien jouw worsteling als hoogbegaafde, maar ook van de leidinggevende en collega’s. Jij als hoogbegaafde hoort in de wandelgangen het gepraat en dat voel je intens. Wat doe je? Ga jij je aanpassen of ga je staan voor wie je bent en wat je kunt?

In het vorige blog stimuleerde ik je om minder kritisch naar jezelf te kijken en meer jezelf te zijn. Ik gaf je handvatten om trouw aan jezelf, je eigen waarden en gedrag te blijven. Dat gaat niet altijd vanzelf. Dat vraagt zelfbewustzijn én aanpassingsvermogen. Maar wel aanpassingsvermogen zonder jezelf compleet kwijt te raken. Ik noem dat jezelf inpassen in plaats van aanpassen.

Hoogbegaafd? Je hoeft je niet aan te passen

Hoe komt het toch dat veel hoogbegaafden zich aanpassen? Er zijn verschillende oorzaken voor aan te wijzen. Ik noem er drie.

1. Onderpresteren

Vaak werken hoogbegaafde onderpresteerders onder hun niveau. Ze worden niet uitgedaagd, vervelen zich en het risico van een een bore- out ligt op de loer. Onderpresteren resulteert in een laag zelfbeeld en bang zijn om een complexe taak of de ambitie voor een hoger niveau niet waar te kunnen maken.

Hoogbegaafde onderpresteerders passen zich aan het niveau van anderen aan, steken hun kop niet boven het maaiveld uit en kwijnen weg op de werkvloer. Ze voelen zich echt ongelukkig en vaak ook dom.

2. Onzichtbaar

Er zijn ook hoogbegaafden die zich terugtrekken vanwege een overload aan prikkels op het werk. Het anders omgaan met collega’s, niet uitspreken van verwachtingen kan ook leiden tot aanpassingsgedrag, sociale isolatie of zelfs onzichtbaarheid.

3. Volledige aanpassing aan werkomgeving

Door alleen te doen wat men op het werk van je verwacht, kan volledige aanpassing ontstaan. Verlies van je identiteit en het contact met anderen en zichzelf is een groot gevaar. Je speelt een rol en weet niet meer wie je bent en waar je echt in uitblinkt.

Wanneer deze aanpassingsvorm te lang duurt loopt je een groot risico op stressverschijnselen, burn- out, weinig levenslust. Ja zelfs somberheid die uitmondt in depressie.

Iedereen heeft verbinding met anderen nodig

Begrijp me goed, iedereen heeft het nodig om in verbinding met andere mensen te zijn. Echter door jezelf op zo’n manier aan je omgeving en anderen aan te passen waardoor je jezelf gaat verliezen zorgt niet voor de gewenste verbinding. Je verliest jezelf en raakt in een identiteitscrisis.

Misschien denk je nu: ‘ik houd voortaan mijn poot stijf en ga me nooit meer aanpassen want dan verlies ik mezelf’. Lees dan nog even met me mee. Want…… wees je ervan bewust dat aanpassen normaal is, iedereen wil erbij horen.

Elk mens wil gezien en gehoord worden. Als jij je gezien en gehoord voelt én je staat in je kracht, dan kan je vol zelfvertrouwen laten zien wie je bent en wat je te bieden hebt. Dat vraagt niet aanpassen maar inpassen.

Inpassen versus aanpassen

Er is niets mis met inpassing en het voelen van empathie. Maar wanneer jij jezelf ondergeschikt aan de ander maakt en constant de goedkeuring van anderen zoekt om je geliefd te voelen, verwaarloos je jouw authentieke zelf. Iedereen, ook jij, is het waard om zichzelf te zijn. Iedereen heeft ook de levenstaak om op een authentieke manier zijn eigen weg uit te stippelen. Wanneer je authentiek en zelfbewust bent, pas jij jezelf niet aan maar in.

Wanneer je ziet hoeveel mensen van elkaar verschillen, dan ligt het voor de hand dat we allemaal uniek zijn. Sta er eens bij stil dat we allemaal anders zijn en dat daar niks mis mee is. Hoe mooi is het als we ons bewust worden van onze unieke talenten. Jij bent uniek en dat mag je zelfbewust laten zien.

Hoogbegaafd? Je hoeft je niet aan te passen

Als het voor anderen zo vanzelfsprekend is geworden dat jij je al je hele leven aanpast, stuit je op weerstand als je opeens wel voor jezelf opkomt en je eigen gevoel uit.

Maar ook dán blijft het belangrijk om bij jezelf te blijven. Belangrijk om te erkennen en omarmen wie je bent en waar je in uitblinkt. Dat vraagt acceptatie van jezelf. Pas wanneer je op een dieper niveau inzicht krijgt in de niet helpende patronen die je gedurende je leven hebt ontwikkeld, ga jij je niet meer aanpassen.

Muren en kaders om je heen

Ik zie ook regelmatig hoogbegaafden die een muur aan regels, protocollen en overlevingsmechanismen om zich heen hebben gebouwd. Een soort kader waarbinnen zij goed functioneren. Ze zijn ervan overtuigd dat dit de manier is waarop ze zich goed kunnen gedragen.

Zolang zij zich binnen deze kaders blijven begeven, zijn ze trots op zichzelf en wat ze presteren. Het negatieve zelfbeeld lijkt er niet te zijn en ze passen zich voor hun gevoel niet aan.

Maar……. als de kaders wegvallen en zij op hun eigen identiteit en vaardigheden moeten vertrouwen, blijkt het negatieve zelfbeeld er wel degelijk nog te zijn.

Er ontstaat grote verwondering wanneer zij bij mij de beschrijving van hun persoonlijkheid en hun talent DNA zien. Ze lezen dan zwart op wit wie ze diep van binnen zijn en wat hen drijft. We praten erover door hoe zij daarop mogen vertrouwen en hoe zij hun talenten op een constructieve manier op de juiste plek in kunnen zetten waardoor zij als mens nog meer tot ontplooiing komen.

Gaan staan voor wie je bent

Jij bent meer dan je hoogbegaafdheid, je bent een mens. Laat ook de mens achter de hoogbegaafdheid zien en ga staan voor wie je bent. Dat is spannend, daar weet ik van mee te praten. En toch gaat dit je zoveel meer brengen.

  • Je kunt op een eerlijke en liefdevolle manier naar jezelf kijken.
  • Je wordt zelfstandiger.
  • Je bent helder voor de buitenwereld.
  • Je maakt makkelijker de juiste keuzes omdat je weet waar je goed en minder goed in bent, en daarop durft te vertrouwen.
  • Je past je veel minder aan omdat je goed weet om te gaan met wat een ander over je denkt. En het raakt je veel minder dan eerst.

Drie manieren om je niet meer aan te passen

1. Ga met of zonder hulp naar het verleden

  • Onderzoek welke niet helpende patronen aan je gedrag ten grondslag liggen.
  • Praat met ouders, peers of vrienden over je jeugd of schrijf hem helemaal uit.
  • Vind een coach die je begrijpt en aanvoelt, die ervaring met hoogbegaafdheid én zelf geen issues heeft.
  • Geef jezelf toestemming om honderd procent jezelf te zijn.

2. Zet jezelf neer

  • Wees blij met- en dankbaar voor wie je bent.
  • Geef jezelf vanaf vandaag toestemming om je talenten authentiek in te zetten.
  • Geef jezelf een cadeau. Doe iets wat je nog nooit eerder deed. Iets dat echt van en voor jezelf is. Bijvoorbeeld het volgen van een cursus drummen, een studie beginnen, een eigen bedrijf oprichten. Deel dat nog niet met je omgeving, maar schrijf het uit.
    Maak een concreet plan met wat, hoe, wanneer, waar en met wie je dit gaat doen. Als dit helder is ga je de eerste stappen zetten. Je zult jezelf gaan verbazen over wat je allemaal – door op jezelf te vertrouwen- kunt bereiken. Je gaat ervaren dat, als je er honderd procent voor gaat, jouw plan gaat lukken.
  • Vergeet niet te genieten van deze reis!

3. Inzicht verkrijgen

Wanneer hoogbegaafden zelf nog geen weet hebben van hun hoogbegaafdheid is hoogbegaafdheid in bedrijven bijna niet te onderkennen. Leidinggevenden zien de hoogbegaafden als lastige medewerkers waar ze graag afscheid van nemen. Met intensieve begeleiding wordt er constructiever en prettiger samengewerkt. Er ontstaat meer inzicht in wat nodig is om de behoeften van hoogbegaafde medewerkers en hun collega’s en leidinggevende te vervullen.

Door hoogbegaafden met niet hoogbegaafde collega’s met elkaar in gesprek te brengen ontstaat van beide kanten inzicht. Kijken door de ogen van de ander zorgt voor:

  • minder uitstroom
  • lager ziekteverzuim door burn- out en bore- out
  • leidinggevenden die beter met hun medewerkers kunnen praten
  • het potentieel van hoogbegaafde medewerkers wordt volledig benut

Enkele onderwerpen die besproken kunnen worden zijn

  • Hoe komt het dat de hoogbegaafde collega zo rechtlijnig overkomt
  • Wat heeft de hoogbegaafde nodig om zijn snelle denkkracht constructief in te zetten
  • Hoe ervaren mijn collega’s mij als ik al mijn waarom vragen stel
  • Waarom ziet niet iedereen de oplossingen die voor handen zijn
  • Waarom voel ik mij als leidinggevende overwhelmed door de hoogbegaafde

Unique Personal Branding heeft voor bedrijven het programma: ‘Kijken door de ogen van de ander’.
Meer weten over individuele begeleiding, talentenonderzoek of programma’s voor bedrijven? Stuur een mail via onderstaande button en ik neem contact met je op.

Hoogbegaafd? Je hoeft je niet aan te passen

Dit blog is het vierde blog in de serie: hoogbegaafd, jezelf zijn, aanpassen en verbinding maken. Een vijfluik dat ik op verzoek schreef en waar ik veel reacties van hoogbegaafden op krijg. Reacties van herkenning, moeite om toch steeds dichtbij jezelf te blijven en het niet alleen te kunnen. Dat is ook wat ik je mee wil geven: je hoeft je levenspad niet alleen te lopen! Zoek mensen om je heen die je aanvoelen, begrijpen, erkennen en waarderen. Dat scheelt al zoveel!

Lees hier blog 1: Hoogbegaafdheid en zelfbeeld. Maak jij jezelf onnodig klein?

Lees hier blog 2: Hoogbegaafd? Minder kritisch, meer jezelf zijn.

Lees hier blog 3: Hoogbegaafd: laag zelfbeeld versus jezelf zijn.